#3612

@Edika said: ჩემი აზრით შეიძლება განსხვავებულ წესზე შეთანხმება. თუ ვიტყვით რომ 387-ე მუხლი მოვალის ინტერესების დაცვას ემსახურება და მოვალისთვის არსებობს რატომ უნდა ეკრძალებოდეს მოვალეს განსხხვავებულ წესზე შეთანხმება მითუმეტეს თუ მისი სურვილია აღნიშნული?  იმპერატიული არის 388-ე მუხლი.

გეთანხმები, თუ 387-ე მუხლს დავაკვირდებით, მას არ ახასიათებს იმპერატიული ვორდინგი, პირიქით, ძალიან დისპოზიციურად უდგება ამ საკითხის რეგულაციას და აქედან გამომდინარე, მხარეები უფლებამოსილნი არიან სხვაგვარი რეგულაციები განსაზღვრონ, როცა სახეზეა სხვადასხვა საფუძვლებიდან გამომდინარე ფულადი ვალდებულებები და საჭიროა მათი გადახდის რიგითობაში გარკვევა.

რაც შეეხება სესხის შიგნით არსებულ სხვადსხვა ვალდებულების რიგითობას (მაგ: პროცენტი, პირგასამტეხო, სესხის ძირი თანხა). ამ მიმართულებითაც ანალოგიურად მხარეები თავისუფალნი არიან განსაზღვრონ შესაბამისი პირობები.

ამავდროულად აღსანიშნავია, რომ მხარეთა ზემოთ აღნიშნული ნების გამოვლენის თავისუფლება არის შეზღუდული სამოქალაქო კოდექსის 388-ე მუხლით განსაზღვრულ შემთხვევაში, რომელიც ეხება სასამართლო ხარჯების დაფარვის პრიორიტეტს.

“მოვალის იმ გადასახდელიდან, რომელიც არ არის საკმარისი მთელი ვადამოსული ვალის დასაფარავად, თავდაპირველად იფარება სასამართლოს ხარჯები, შემდეგ _ ძირითადი შესრულება (ვალი) და ბოლოს პროცენტები.”

მოცემული მუხლი აწესრიგებს ორი სახის ვალდებულებას:

1) საჯარო სამართლებრივი ვალდებულება, როგორიცაა სასამართლო ხარჯების ანაზღაურება –რადგან სასამართლო ხარჯებზეა საუბარი ივარაუდება, რომ 388–ე მუხლით გათვალისწინებული შემთხვევა ეხება ვალდებულების დარღვევის შემდგომ განხორციელებულ შესრულებას. ხარჯებში იგულისხმება აღსრულების ხარჯები, რომელიც სააღსრულებლო წარმოებათა შესახებ კანონის საფუძველზე ეკისრება მოვალეს და მათი ამოღება ხდება აღსასრულებელ პრეტენზიასთან ერთად(38.მ.)

2)კერძო სამართლებრივი ვალდებულება, როგორიცაა ძირითადი ვალდებულებებისა და დამატებითი საპროცენტო ვალდებულების შესრულება – ძირითადი ვალდებულების მთლიანი თანხა, ძირითად ვალზე ვალდებულების შესრულებისას დასარიცხი პროცენტები და ვადის გადაცილების გამო წარომოშობილი პროცენტები.

მაგ: შპს კოკა კოლას და მართებდა სს პირველი ბანკის სესხი ძირითადი ვალის სახით 10000 ლარი და პროცენტების სახით 1000 ლარი. სასამართლო ხარჯებმა შეადგინა 500 ლარი. თუ გადახდის(აღსრულების) დროს გაირკვევა, რომ შპს–ს შეუძლია რეალურად გადაიხადოს 9000 ლარი, ასეთ ვითარებაში ამ თანხიდან ჯერ გაიღება 500 ლარი სასამართლო ხარჯებისთვის, დანარჩენი თანხა 8500 ლარი–ძირითადი ვალის გასასტუმრებლად.