ვალდებულების წარმოშობის წყარო

 ვალდებულების წარმოშობის სამი წყარო შეგვიძლია გამოვყოთ:

1) გარიგების საფუძველზე წარმოშობილი ვალდებულებები– ვალდებულება შეიძლება წარმოიშვას კერძო სამართლის სუბიექტების ნების საფუძველზე.

ცალმხრივი გარიგება– მხოლოდ ერთი პირის ნების გამოვლენიდან გამომდინარე წარმოიშობა ვალდებულება, მაგ: ლეგატი.

ორმხრივი გარიგება– ორმხრივ გარიგებას წარმოადგენს ხელშეკრულება, მაგ: ნასყიდობის ხელშეკრულება, ქირავნობა, იჯარა, ჩუქება და ა.შ. ასეთი ვალდებულება წარმოიშობა ორი მხარის მიერ ნების გამოვლენისა და მათ შორის კონსესუსის საფუძველზე.

მრავალმხრივი გარიგება–  ვალდებულება წარმოიშობა რამდენიმე სუბიექტის მიერ ნების გამოვლენის საფუძველზე, მაგ: პარტნიორთა გადაწყვეტილება, კორპორაციის საქმიანობასთან დაკავშირებით.

2) კანონისმიერი ვალდებულებები– კანონისმიერი ვალდებულებები არის ისეთი ვალდებულებები, რომლებიც პირდაპირ კანონიდან გამომდინარეობს, მაგ: დელიქტები, უსაფუძვლოდ გამდიდრებიდან გამომდინარე ვალდებულებები და ა.შ.

3)წინარე სახელშეკრულებო ურთიერთობიდან გამომდინარე ვალდებულება

ზოგიერთი ხელშეკრულების დადების წინ მოსამზადებელი პერიოდი უძღვის. ხელშეკრულების დასადებად აუცილებელი მასალების, პროექტების, ბიზნესგეგმების მომზადების სახით.

თუ მოხდა ისე, რომ მხარეთა ნების საფუძველზე განხორციელდა ხელშეკრულების მოსამზადებელი სამუშაოები და ერთ-ერთი ხელშეკრულების მხარის ბრალეული ქმედებების შედეგად ხელშეკრულება არ დაიდო, მაშინ ხელშეკრულების მომზადების საფუძველზე წარმოშობილი ხარჯები უნდა აანაზღაუროს ამ მხარემ.

მაგ: პირს დაგეგმილი აქვს სახლის აშენება, იგი დაუკავშირდა კომპანიას და გამოხატა ნება ხელშეკრულების დადების შესახებ, თუმცა სურს, რომ სანამ მოხდება ხელშეკრულების გაფორმება, კომპანიამ წარადგინოს შეთანხმებული პროექტის ნიმუშები და განახორციელოს სხვა წინარე მოქმედებები სახლის აშენების მომზადებასთან დაკავშირებით.

კომპანიამ მოამზადა პროექტი და განახორციელა სხვა მოსამზადებელი ნაბიჯები, რაშიც გასწია 2.000 ლარის ხარჯები, ხოლო დამკვეთმა გადაწყვიტა სხვასთან დაედო ხელშეკრულება და უარი განაცხადა ხელშეკრულების დადებაზე ამ კომპანიასთან.

ამ შემთხვევაში დამკვეთი ვალდებული იქნება აანაზღაუროს გაწეული ხარჯები 2,000 ლარის ოდენობით.